Belasting en belastbaarheid: de koorddanser

Wat is balans?

Veel cliënten die ik zie voor een intake geven aan in balans te willen zijn. Alleen kan bijna niemand ook goed uitleggen wat dat dan inhoud. De intake start dan globaal op deze manier:

Pim: Zou je kunnen aangeven wat je hulpvraag is?

Cliënt: ik merk dat ik uit evenwicht ben. Ik wil weer in balans zijn.

Pim: Wat betekent voor jou ‘in balans zijn’?

Cliënt: (na lange stilte) geen idee eigenlijk. Het is iets met evenwicht.

Pim: Dat is inderdaad wat balans is, maar wat betekent het voor jou? Wanneer ben jij weer in balans? En wat is er in balans?

We gebruiken balans vaak op een te algemene manier.

Het is een begrip geworden die we regelmatig gebruiken, maar waar we zelden goed invulling aan kunnen geven. Terwijl het wel belangrijk is om uiteindelijk te weten wat die balans dan voor ons inhoud. Je wilt immers werken naar een bepaald doel toe.

De hulpvraag om weer in balans te komen komt vaak voort uit het feit dat we merken dat we uit evenwicht zijn. Dit merk je bijvoorbeeld doordat je mentaal en of fysiek je activiteiten niet goed meer kunt uitvoeren. Je voelt je minder energiek, je slaapt slecht, je bent prikkelbaarder dan normaal, lichamelijke pijntjes nemen toe en daardoor voel je je uit balans. Het is dan ook niet gek dat je balans benoemt in je hulpvraag.

Alleen komt de wens om in balans te zijn vaak voort uit de ongemakken die we ervaren als we uit evenwicht zijn. Dit betekent niet dat we automatisch ook weten wanneer we in balans zijn en wat die balans voor ons betekent. Dat is vaak hetzelfde als met gezondheid: we weten pas heel goed wat het is als we het niet meer hebben.

Om inzichtelijk te maken wat balans voor ons mensen in algemeenheid inhoud leg ik hier het voorbeeld uit wat ik vaak gebruik in mijn sessies: het voorbeeld van de koorddanser:

Stel jezelf eens de vraag: is deze koorddanser in balans?

Stel je eens een koorddanser voor die over een koord naar de overkant gaat. Als je deze koorddanser observeert vallen er een paar dingen op.

• De ene keer beweegt hij zich stapje voor stapje naar voren, de andere keer staat hij stil op het koord om de juiste balans te vinden nadat hij tijdens het bewegen uit evenwicht is geraakt.

• De koorddanser spreid vaak zijn armen om in evenwicht te komen of te blijven. Door dit te doen zorgt hij ervoor dat hij kan balanceren en zichzelf kan herstellen als hij uit evenwicht raakt na bijvoorbeeld een misstap. Door de ene keer zijn rechterarm hoger te houden en de andere keer de linker lukt het hem om uiteindelijk in balans te komen, zodat hij weer verder zijn weg kan vervolgen op het koord.

• Wat de koorddanser ook doet, hij is zelden heel lang in balans. Na een misstap zoekt hij de balans weer op om vervolgens weer in beweging te komen. Hij ademt heel bewust en zorgt ervoor dat hij zich weer steady voelt op het koord. Als hij vervolgens in beweging komt raakt hij altijd weer uit balans (dit is namelijk automatisch zo als je beweegt), soms heel erg en de andere keer maar voor een beetje.

• Hij gebruikt in beweging zijn armen om zoveel als mogelijk evenwicht te houden terwijl hij stapje voor stapje het koord trotseert. Als je bovenstaand voorbeeld leest dan zie je dat de koorddanser eigenlijk zelden zijn hele dans op het koord in balans uitvoert.

En zo is het in het leven ook zo: we zijn soms heel erg in balans, soms een klein beetje en soms in complete disbalans, maar we gaan nooit compleet in balans door het hele leven. We mogen best uit balans zijn, alleen als je merkt dat je hierdoor je activiteiten niet goed meer kunt uitvoeren dan is het tijd om in actie te komen.

Balans gaat net zoveel over balanceren als dat balanceren over balans gaat.

De koordanser gebruikt zijn armen door ze te spreiden en zo een evenwicht mechanisme te creëren. Zowel zijn linker als rechterarm gebruikt hij om balans te houden. In het leven balanceren we ook vaak tussen twee uitersten.

Een veelgenoemd evenwicht is die tussen privé en zakelijk. De ene keer moeten we meer doen voor het werk, waardoor het privé gedeelte eronder leidt. We hangen dan teveel naar links op dat koord. Het is zelden dat al onze weken precies hetzelfde zijn, zoals elke stap voor de koorddanser kan verschillen. Vaak komen we weer in evenwicht als het rustiger wordt op het werk na een tijdje of als we op vakantie gaan. Maar houdt dit te lang stand dan  gaan we dit op fysiek, mentaal, emotioneel en of sociaal vlak merken. Hieronder volgen nog enkele voorbeelden waarbij we balanceren tussen uitersten:

-          Inspanning – ontspanning

-          Dagritme – nachtritme

-          Introvert – extravert

Binnen ergotherapie leer je de tools die nodig zijn om te kunnen balanceren in het leven

Wil je meer weten over hoe jij het beste kan balanceren of hoe je je belastbaarheid kan opbouwen? Neem contact met ons op via onze contactpagina.